Dorosła żyrafa waży przeciętnie od 800 do 1200 kg, a największe samce dobijają do 1900 kg. Liczby rozstrzelają się tak mocno, bo masa zależy od płci, wieku, podgatunku, a nawet pory roku. Poniżej zestawienie tych czynników i kilka porównań, dzięki którym łatwiej wyobrazić sobie, ile to naprawdę jest.
Ile waży dorosła żyrafa
Samiec ma zwykle około 1200 kg, choć okazy w pełni sił bywają dużo cięższe. Samice są wyraźnie lżejsze i średnio ważą około 800 kg. Górna granica dla nich to mniej więcej 1200 kg, czyli tyle, ile wynosi średnia dla samca.
Różni się też wzrost. Samce osiągają do 5,5 m, samice zwykle zatrzymują się w okolicach 4,5 m. Żyrafa jest więc najwyższym zwierzęciem lądowym, ale wcale nie najcięższym. Ciężar rozkłada się na bardzo długim, smukłym ciele.
Od czego zależy masa żyrafy
Płeć i wiek
Różnica między samcem a samicą jest największym czynnikiem. Samce rosną dłużej i grubiej, mają masywniejszą szyję i czaszkę. Z wiekiem czaszka dodatkowo ciężarnieje, bo na kościach odkłada się wapń i powstają narośla. Starszy samiec może mieć głowę znacznie cięższą niż młody.
Samice po osiągnięciu dojrzałości rosną wolniej i szybciej się stabilizują. Ich masa zmienia się głównie w związku z ciążą i karmieniem młodego. Ciąża trwa około 15 miesięcy, więc samica przez dużą część życia dźwiga dodatkowy ciężar albo karmi.
Podgatunek i miejsce występowania
Żyrafy z różnych regionów Afryki różnią się wielkością. Część badaczy wyróżnia nawet cztery odrębne gatunki zamiast jednego z kilkoma podgatunkami, ale spór o systematykę nie zmienia faktu, że różnice w budowie są widoczne. Żyrafy masajskie z Afryki Wschodniej należą do tych bardziej rosłych, a inne formy bywają zauważalnie drobniejsze.
Znaczenie ma też środowisko. Na bogatej sawannie z dużą ilością akacji zwierzęta są lepiej odżywione niż na terenach suchych, gdzie pokarmu jest mniej. Stąd taka rozpiętość w publikowanych danych: autorzy opierają się na zwierzętach z różnych populacji.
Cielę: start od kilkudziesięciu kilogramów
Młode przychodzi na świat z wysokości około 2 m, bo samica rodzi na stojąco. Waży przy tym zazwyczaj 50-60 kg, czyli tyle, ile dorosły człowiek. Po kilku godzinach potrafi już stać i chodzić, co w sawannie z drapieżnikami jest koniecznością.
Rośnie błyskawicznie. W pierwszych tygodniach przybiera wiele kilogramów tygodniowo, bo mleko matki jest bardzo kaloryczne. Po roku może mieć już kilkaset kilogramów i wzrost około 3 m. Pełną masę osiąga dopiero po kilku latach, a samce dochodzą do niej wyraźnie później niż samice.
Żyrafa rodzi się z takiej wysokości, że cielę spada na ziemię z ok. 2 m. Ten upadek przerywa pępowinę i pobudza młode do pierwszego oddechu.
Z czego składa się ta masa
Budowa ciała
Szyja żyrafy ma około 2 m długości, a mimo to składa się z tylu samych kręgów co u człowieka: siedmiu. Każdy z nich jest po prostu bardzo wydłużony. Do tego dochodzą masywne mięśnie i więzadła, które utrzymują głowę wysoko.
Serce waży około 10 kg i musi tłoczyć krew na wysokość kilku metrów. Ciśnienie tętnicze jest u żyrafy około dwukrotnie wyższe niż u człowieka. Ściany naczyń i serca są grube, co także dokłada kilogramów.
Długie nogi tworzą solidny szkielet, który musi unieść całość. Same kości to spory ułamek masy ciała, a ciężar dopełniają potężne mięśnie ud i łopatek.
Dieta i pora roku
Żyrafa żywi się głównie liśćmi, zwłaszcza akacji, i zjada ich dziennie około 30-35 kg. Długi język, mierzący około 45 cm, pozwala jej wybierać liście między cierniami. W porze deszczowej pokarmu jest dużo i zwierzęta przybierają na wadze. W porze suchej część z nich traci kilogramy, bo liście stają się twardsze i mniej odżywcze.
Różnica nie jest tak spektakularna jak u zwierząt zapadających w sen zimowy, ale stan odżywienia widać po zwierzęciu. Chude żyrafy mają wyraźnie zarysowane kości miednicy i łopatek.
Jak w ogóle waży się żyrafę
W ogrodach zoologicznych stosuje się specjalne wagi platformowe, na które zwierzę wchodzi za przysmakiem. Jest to jednak trudne, bo żyrafa jest płochliwa i niechętnie wchodzi na nieznaną powierzchnię. Dlatego wiele ogrodów trenuje zwierzęta, by przyzwyczaić je do wagi.
W naturze nikt żyrafy nie zważy, więc masę się szacuje. Wykorzystuje się pomiary wysokości, obwodu klatki piersiowej, a coraz częściej zdjęcia wykonywane z kilku ujęć i oprogramowanie do pomiarów. Dane z natury są mniej dokładne niż z zoo, a przy zwierzętach odstrzelonych w przeszłości naukowcy sprawdzali masę po zabiegach, co wpływa na wiarygodność niektórych starszych liczb.
Dla porównania
Same liczby niewiele mówią, dlatego warto zestawić je z innymi zwierzętami i przedmiotami:
- koń wierzchowy – około 500 kg, czyli mniej niż połowa masy dorosłego samca żyrafy,
- samochód osobowy kompaktowy – około 1200-1500 kg, mniej więcej tyle co samiec żyrafy,
- hipopotam – średnio około 1500 kg, ale przy znacznie mniejszym wzroście,
- słoń afrykański – kilka ton, więc żyrafa jest wielokrotnie lżejsza.
Dobrze to pokazuje, że rekord wzrostu nie przekłada się na rekord masy. Żyrafa jest wysoka, ale bardzo smukła, a jej ciężar rozłożony jest na długich kończynach i szyi.
Kilka rzeczy, które często się mylą
Najczęstszy błąd to podawanie jednej liczby, jakby wszystkie żyrafy ważyły tyle samo. W praktyce 800 kg dla samicy i 1200 kg dla samca to tylko średnie, a pojedyncze zwierzęta potrafią od nich odbiegać o kilkaset kilogramów.
Drugi błąd to utożsamianie wzrostu z masą. Młoda żyrafa osiąga imponującą wysokość znacznie wcześniej, niż nabierze pełnej masy ciała. Dopiero po kilku latach zaczyna „grubieć”, zwłaszcza samiec.
